Deneysel Aktiviteler

Mikroskop Slaytları Nasıl Hazırlanır?

mikroskop slaytlari nasil hazirlanir

İşte size Tübitak 4006 Bilim Fuarı için harika bir çalışma örneği! Mikroskop slaytı yapmak, mikroskobik olarak gözlemlemek istediğiniz bir şeyi alıp dikdörtgen bir cam veya şeffaf plastik üzerine yerleştirmek anlamına gelir. Bununla birlikte, incelemek için neyin seçileceğine ilişkin bazı parametreler vardır; malzeme, ışığın içinden kolayca geçebilmesi için yeterince ince ve net olmalıdır. Bu yazımızda 3 tip temel slayt hazırlama tekniğini inceleyeceğiz: ıslak slayt hazırlama, kuru slayt hazırlama ve slayt boyama ile hazırlama. Kullanılacak lam tipini malzeme ve/veya o malzemede gözlemlemek istediğiniz şey belirler.

1. Islak Slayt Hazırlama Tekniği

islak lam hazirlama

Nasıl Yapılır?

  1. İncelenmek istenen numune malzemesini bistüri ile ışığı geçirebilecek şekilde kesin ve kürdan veya pens kullanarak numuneyi alın.
  2. İncelenecek olan numune katı ise temiz bir lam üzerine küçük bir damla su damlatın ve numuneyi suyun üzerine koyun. Malzememiz sıvı (havuz suyu, boya, sabunlu su gibi) veya sıvı gıda (yoğurt veya bal gibi) ise su eklemeye gerek yoktur.
  3. Lam üzerine pens ile lameli dikkatlice düşürün. Hava kabarcıklarının oluşmamasına dikkat edin. Sıvı damlası çok büyükse, lamel lam üzerinde yüzer ve mikroskop ile numuneye odaklanmanızı zorlaştırır.
  4. Mikroskobun ışığını açarak ve netlik ayarını yaparak farklı büyütme oranları ile slaytınızı inceleyin.

Sıvı, lamın kenarlarından buharlaştıkça canlı örnekler ölebilir. Buharlaşmayı geciktirmenin bir yolu, lameli numunenin üzerine düşürmeden önce lamel kenarlarını ince bir vazelin tabakası ile katlanabilir. Kaplamak için bir kürdan kullanabilirsiniz. Hava kabarcıklarını gidermek ve lamı kapatmak için lamel üzerine hafifçe bastırın.

2. Kuru Slayt Hazırlama Tekniği

kuru lam hazirlama

Nasıl Yapılır?

  1. Lamı düz bir yüzeye yerleştirin.
  2. Kürdan veya pens kullanarak incelenecek numune örneğini lama yerleştirin.
  3. Lameli numunenin üstüne yerleştirin. Bazı durumlarda (numuneyi mikroskop merceğine çarptırmamaya özen özen gösterin) numuneyi lamel olmadan görüntülemek de mümkündür. Numune yumuşaksa, lamel üzerine hafifçe bastırılarak bir ezilmiş lam da yapılabilir.
  4. Mikroskobun ışığını açarak ve netlik ayarını yaparak farklı büyütme oranları ile slaytınızı inceleyin.

Numune lam üzerinde kalmayacaksa, numuneyi eklemeden hemen önce lam şeffaf oje ile boyanarak numune sabitlenebilir. Bu aynı zamanda lamı yarı kalıcı hale getirir. Genellikle, lamlar yıkanabilir ve yeniden kullanılabilir, ancak oje kullanılması, lamın yeniden kullanılmadan önce cila çıkarıcı ile temizlenmesi gerektiği anlamına gelir.

3. Boyalı Slayt Hazırlama Tekniği

boyali lam hazirlama

Nasıl Yapılır?

Slaytları boyamanın birçok yöntemi vardır. Boyama tekniği, görmekte zorlanacağımız ayrıntıları görmeyi kolaylaştırır. Basit ve kolay bulunabilir boyalar arasında lügol, eosin sarısı, kristal viyole veya metilen mavisi bulunur. Bu çözümler, ıslak veya kuru slayt hazırlama işlemlerinde kontrastı artırmak için kullanılabilir. Bu boyalardan birini kullanarak aşağıdaki gibi bir yöntem izleyebilirsiniz.

  1. Bir lam ve lamel ile ıslak slayt veya kuru slayt tekniklerinden birini hazırlayın.
  2. Lamelin kenarına küçük bir damla boya ekleyin.
  3. Bir kağıt mendilin veya kağıt havlunun kenarını lamelin karşı kenarına yerleştirin. Kılcal hareketler, numuneyi boyamak için boyayı slayt boyunca çekecektir.

Neleri İnceleyebiliriz?

Çervremizdeki birçok yiyecekler ve kullandığımız nesneler, slayt incelemeleri için oldukça büyüleyici konulardır. Islak slayt hazırlamak için yemekler ve içecekler en iyi seçeneklerdir. Kuru slayt hazırlamak için ise kuru kimyasallar kullanılabilir. Çevrenizdee kolaylıkla bulabileceğiniz bazı örnekler şunlardır:

  • Sofra tuzu
  • Kristal şeker
  • Diş macunu
  • Deterjan
  • Ekmek
  • Meyve ve sebze çeşitleri
  • İnsan veya hayvan saçı
  • Çeşme veya kanalizasyon suyu
  • Bahçe toprağı
  • Yoğurt
  • Süpürge tozu